Khi tuyến đường sắt tốc độ cao 350 km/h Hà Nội – Quảng Ninh hình thành, khoảng cách giữa Thủ đô và Hạ Long sẽ được rút ngắn xuống chỉ còn 23 phút di chuyển. Con số này không chỉ là chỉ số kỹ thuật của một dự án hạ tầng mà còn mở ra sự dịch chuyển cho cả vùng kinh tế phía Bắc. Hạ Long sẽ có cơ hội trở thành một đô thị đa chức năng, nơi sống, làm việc, nghỉ dưỡng và đầu tư cùng tồn tại trong một bán kính địa lý chưa từng có trước đây.
Vành đai vịnh và cơ hội tái định hình cấu trúc vùng phía Bắc
Việt Nam sở hữu hai chuỗi vịnh có vai trò kinh tế chiến lược ở hai đầu đất nước. Phía Nam là vịnh Cần Giờ – Gành Rái với các chức năng từ bảo tồn, du lịch đến công nghiệp và logistics. Phía Bắc là chuỗi vịnh Hạ Long – Lan Hạ trải dài từ Tiên Lãng qua Đồ Sơn, Quảng Yên, Hạ Long tới Vân Đồn.
Nhìn ra thế giới, các trung tâm kinh tế lớn đều hình thành xoay quanh các vùng vịnh chiến lược. Tokyo của Nhật Bản, San Francisco của Mỹ hay Quảng Châu – Thâm Quyến của Trung Quốc đều là minh chứng cho mô hình này. Điểm chung của các vùng vịnh thành công nằm ở khả năng kết nối mạnh mẽ giữa đô thị, cảng biển, sân bay, công nghiệp và dịch vụ trong cùng một hành lang địa lý.
Theo chuyên gia quốc tế về quy hoạch và thiết kế đô thị Nguyễn Đỗ Dũng – người đã tham gia quy hoạch và thiết kế các dự án phát triển đô thị quy mô lớn tại hơn 10 quốc gia, sự xuất hiện của tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh sẽ đóng vai trò “chất xúc tác” cho hành lang này. “Tuyến đường sắt sẽ kết nối các cực tăng trưởng Hà Nội – Hải Phòng – Quảng Ninh thành một chỉnh thể thống nhất. Đây chính là cơ hội để hoàn thiện vành đai vịnh – một hành lang kinh tế chiến lược vốn đã được nhận diện nhưng chưa được khai thác đầy đủ”, ông Dũng chia sẻ tại sự kiện ra mắt Vinhomes Global Gate Hạ Long ngày 25/4.
Đây là góc nhìn quan trọng. Khi vành đai vịnh phía Bắc được kích hoạt, Hạ Long sẽ không còn được nhìn như một địa danh du lịch tách biệt mà trở thành một mắt xích trong hành lang kinh tế đa chức năng kéo dài từ Hà Nội ra Đông Bắc.
Nguyên lý “bán kính sống” và sự dịch chuyển từ Thủ đô
Để hiểu được tầm vóc thay đổi mà tuyến đường sắt tốc độ cao mang lại, cần nhìn vào một nguyên lý cơ bản trong quy hoạch đô thị: nguyên lý bán kính sống.
Theo lý thuyết quy hoạch hiện đại, có một quy luật khá ổn định trong lịch sử phát triển đô thị. Đó là thời gian di chuyển hàng ngày của con người gần như không thay đổi, trung bình khoảng 30 phút mỗi chiều, tương đương 1 giờ mỗi ngày từ nơi ở đến nơi làm việc hoặc học tập. Chính yếu tố này quyết định “bán kính sống” của một đô thị.
Ông Nguyễn Đỗ Dũng minh họa rõ nguyên lý này qua tiến trình mở rộng của Hà Nội. “Khi chúng ta đi bộ với vận tốc khoảng 5 km/h, trung tâm Hà Nội chỉ gói gọn trong phạm vi rất nhỏ, gồm khu phố cổ và Hoàng Thành Thăng Long. Khi phương tiện phát triển lên xe đạp, tàu điện rồi ô tô, bán kính đô thị dần mở rộng theo vận tốc di chuyển”, ông cho biết.
Đường sắt tốc độ cao chính là bước nhảy vọt tiếp theo của nguyên lý này. Khi vận tốc vượt 300 km/h, bán kính sống có thể mở rộng lên hàng trăm km. Hà Nội – Hạ Long chỉ trong 23 phút đồng nghĩa với việc Hạ Long nằm trọn trong vùng sống của Thủ đô.
Kết quả của thay đổi này không phải chuyện viễn cảnh xa vời. Một người hoàn toàn có thể sinh sống tại Hạ Long, làm việc tại Hà Nội hoặc ngược lại mà không gặp trở ngại về thời gian. Đây là xu hướng đã diễn ra ở nhiều đô thị lớn trên thế giới, từ vùng Tokyo – Yokohama tại Nhật Bản đến hành lang Bay Area tại Mỹ. Việt Nam đang chứng kiến quá trình tương tự bắt đầu hình thành ở vành đai vịnh phía Bắc.
Vinhomes Global Gate Hạ Long và 3 lợi thế chiến lược
Trong bức tranh chuyển dịch của vùng vịnh Bắc Bộ, Vinhomes Global Gate Hạ Long nổi lên như dự án bất động sản đặt đúng giao điểm của ba xu thế lớn. Theo phân tích của ông Nguyễn Đỗ Dũng tại sự kiện ra mắt dự án, Vinhomes Global Gate Hạ Long hội tụ ba lợi thế mang tính chiến lược.
Lợi thế đầu tiên là vị trí ven biển, hướng trực diện ra vịnh di sản. Đây là yếu tố có giá trị rất lớn về cảnh quan và thương hiệu, đặc biệt khi vịnh Hạ Long là di sản thiên nhiên thế giới được UNESCO công nhận.
Lợi thế thứ hai đến từ vị trí địa lý ở giữa hai vùng đô thị năng động. Phía Nam là Hải Phòng, phía Đông là Quảng Ninh – địa phương sắp trở thành thành phố trực thuộc Trung ương với nhiều cơ chế ưu đãi để tăng tốc phát triển. Vị thế giữa hai cực động lực này tạo cho dự án một lợi thế trung tâm hiếm có ở khu vực phía Bắc.
Lợi thế thứ ba và theo ông Dũng là quan trọng nhất, là kết nối trực tiếp với hạ tầng đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh. “Thời gian 23 phút di chuyển mỗi chiều là một con số rất tuyệt vời, đưa dự án hoàn toàn nằm trong bán kính phát triển, bán kính sống của vùng Thủ đô”, ông Dũng đánh giá.
Về quy mô, Vinhomes Global Gate Hạ Long được phát triển trên quỹ đất hơn 6.200ha, được quy hoạch theo mô hình ESG++, một định hướng phát triển bền vững gắn với các tiêu chuẩn về môi trường, xã hội và quản trị. Quy mô này đặt dự án vào nhóm những đại đô thị có tầm vóc lớn nhất cả nước hiện nay.
“Giá trị của nơi chốn” – chuẩn sống mới cho Hạ Long
Sự xuất hiện của Vinhomes Global Gate Hạ Long đánh dấu khoảnh khắc Hạ Long chuyển mình từ kỳ quan để đến thăm thành điểm đến để định cư, làm việc và đầu tư.
Theo ông Nguyễn Đỗ Dũng, các nhà đầu tư bất động sản tại Việt Nam đang nắm bắt rất nhanh ba xu hướng lớn của thị trường hiện đại. Xu hướng đầu tiên là hệ sinh thái tiện ích, khi một dự án không còn chỉ cung cấp nơi ở mà phải tích hợp đầy đủ giáo dục, y tế, dưỡng lão, thương mại, giải trí, thể thao, thậm chí là việc làm tại chỗ. Xu hướng thứ hai là tính kết nối, với mô hình phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD) đã chứng minh hiệu quả trên thế giới. Xu hướng thứ ba là yếu tố môi trường, khi sau đại dịch Covid-19, người mua bất động sản ngày càng coi trọng không gian sống xanh và “chữa lành”.
“Khi hội tụ cả ba yếu tố trên, cùng với lợi thế kết nối nhanh, mô hình sống 2 trung tâm hoàn toàn có cơ sở để hình thành và phát triển bền vững. Theo đó, một làn sóng dịch chuyển dân cư về Hạ Long có thể sẽ sớm bắt đầu”, ông Dũng nhận định.
Khái niệm cốt lõi mà chuyên gia đặt ra là “giá trị của nơi chốn”. Theo ông, một đô thị muốn bứt phá cần tạo ra giá trị đặc trưng, nơi đó không chỉ để ở, mà còn để làm việc, nghỉ dưỡng, sáng tạo và tận hưởng cuộc sống. Với kết nối hạ tầng đúng đắn, các tiện ích sống cao cấp, các trung tâm việc làm, vui chơi giải trí, các điểm đến du lịch, khu nghỉ dưỡng và sân golf, Hạ Long đang dần định hình giá trị nơi chốn của riêng mình.
Lịch sử phát triển đô thị thế giới cho thấy mỗi thành phố đều có những “khoảnh khắc vàng” – thời điểm hạ tầng, quy hoạch và dòng vốn cùng hội tụ để tạo ra bước ngoặt. Với Hạ Long, thời điểm đó đang đến gần khi tuyến đường sắt tốc độ cao dần hình thành và những đại đô thị mới như Vinhomes Global Gate Hạ Long bắt đầu xuất hiện.