Đầu năm 2026, tỉnh Quảng Ninh phê duyệt chủ trương đầu tư và lựa chọn CTCP Đầu tư và Phát triển đường cao tốc VinSpeed (thuộc Vingroup) làm nhà đầu tư tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh. Tổng vốn đầu tư khoảng 158.000 tỷ đồng, được thiết kế với tốc độ lên đến 350 km/h, đi qua 4 địa phương. Điểm đáng chú ý nhất là ga cuối tuyến – ga Hạ Long Xanh nằm ngay trong khu vực dự án Vinhomes Hạ Long Xanh. Nếu các thủ tục hoàn tất đúng kế hoạch, dự án sẽ khởi công trong tháng 4/2026.
Tổng chiều dài 120 km, 5 ga, 350 km/h
Tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh có tổng chiều dài khoảng 120 km, đi qua Hà Nội, Bắc Ninh, Hải Phòng và Quảng Ninh. Với tthiết kế đường đôi, điện khí hóa, tốc độ tối đa 350 km/h, có thể xem tuyến đường sắt này ngang tầm với các hệ thống đường sắt cao tốc đang vận hành tại Nhật Bản, Trung Quốc hay châu Âu.
Điểm đầu đặt tại khu vực Trung tâm Hội chợ Triểm lãm quốc gia ở Đông Anh, Hà Nội. Toàn tuyến dự kiến có 5 ga: Cổ Loa, Gia Bình, Ninh Xá, Yên Tử và Hạ Long Xanh. Depot (khu bảo trì, vận hành đoàn tàu) được bố trí tại Hạ Long Xanh, khu vực Tuần Châu, Quảng Ninh.
Tổng mức đầu tư khoảng 158.000 tỷ đồng, trong đó chi phí giải phóng mặt bằng hơn 10.000 tỷ đồng do ngân sách Nhà nước đảm bảo, phần còn lại từ vốn nhà đầu tư. Đây là dự án đường sắt tốc độ cao do khối tư nhân dẫn dắt – một mô hình chưa có tiền lệ tại Việt Nam.
Ga cuối nằm trong siêu dự án 18 tỷ USD
Ga Hạ Long Xanh là ga cuối cùng cũng là nơi đặt depot của toàn tuyến – nằm trong khu vực Vinhomes Hạ Long Xanh, siêu đô thị biển hơn 4.100 ha với vốn đầu tư 18 tỷ USD tại Quảng Ninh. Việc ga cuối được đặt ngay bên trong dự án cho thấy tuyến đường sắt này được thiết kế không đơn thuần phục vụ giao thông công cộng mà gắn chặt với chiến lược phát triển của Vingroup tại Quảng Ninh.
Khi tuyến đi vào sử dụng, thời gian du khách và cư dân di chuyên từ trung tâm Hà Nội đến Quảng Ninh sẽ được rút ngắn đáng kể so với hiện tại. Việc ga cuối tuyến đường sắt đặt ngay trong dự án Vinhomes Hạ Long Xanh, cư dân có thể tiếp cận hệ thống đường sắt liên tỉnh ngay trước cửa nhà, đây là lợi thế mà hầu hết các đô thị biển khác tại Việt Nam hiện chưa có.
Thủ tục đang trong giai đoạn nước rút
Tại buổi làm việc ngày 17/3/2026 với Bộ Xây dựng, lãnh đạo tỉnh Quảng Ninh cho biết VinSpeed đang gấp rút hoàn thiện hồ sơ pháp lý, đồng thời đề nghị Bộ sớm thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi và thiết kế cơ sở của ga Hạ Long Xanh, đây là mắt xích quan trọng để dự án có thể khởi động. Bộ trưởng Trần Hồng Minh yêu cầu địa phương khẩn trương hoàn thiện quy hoạch và các thủ tục chuẩn bị đầu tư nhằm sớm triển khai.
Mục tiêu hiện tại là khởi công trong tháng 4/2026. Nếu đạt được mốc này, đây sẽ là một trong những dự án đường sắt tốc độ cao đầu tiên tại Việt Nam do tư nhân dẫn dắt chính thức bước vào giai đoạn thi công.
VinSpeed không dừng ở Quảng Ninh
Cùng ngày 17/3/2026, UBND TP.HCM cũng ban hành kế hoạch bồi thường và giải phóng mặt bằng cho tuyến đường sắt Bến Thành – Cần Giờ do VinSpeed triển khai với tổng vốn khoảng 102.000 tỷ đồng. Theo kế hoạch, TP.HCM sẽ hoàn tất bàn giao mặt bằng trong quý IV/2026, đưa dự án vào vận hành năm 2028. Tuyến này kết nối trung tâm thành phố với khu vực Vinhomes Green Paradise Cần Giờ.
Hai dự án đường sắt quy mô lớn triển khai đồng thời tại hai đầu đất nước cho thấy VinSpeed đang vận hành theo mô hình “hạ tầng đường sắt gắn với phát triển đô thị” – ga cuối của mỗi tuyến đều nằm trong các siêu dự án của Vingroup. Mô hình này phổ biến tại Nhật Bản và Hồng Kông, nơi các tập đoàn tư nhân đầu tư đường sắt để nâng giá trị bất động sản dọc tuyến và tại các ga chính.
Tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh với tổng vốn 158.000 tỷ đồng đang trong những ngày cuối cùng của giai đoạn chuẩn bị trước khi thi công. Với tốc độ thiết kế 350 km/h, 5 ga và ga cuối đặt ngay trong Vinhomes Hạ Long Xanh, tuyến đường sắt này sẽ thay đổi hoàn toàn cách kết nối giữa Hà Nội và Quảng Ninh. Giai đoạn 2026 – 2028 có thể là thời điểm bước ngoặt khi hạ tầng đường sắt tốc độ cao do khối tư nhân dẫn dắt chính thức trở thành hiện thực.